“`html
İran, İsrail ve ABD arasındaki çatışma tüm şiddetiyle devam ederken, karşılıklı saldırılar ve misillemeler sürüyor. Orta Doğu’daki gerginlik artarken, The Telegraph’ta dikkat çekici bir makale yayımlandı.
‘ABD’nin İran’ı asker göndermeden yenilgiye uğratmasını sağlayacak stratejik alan’ başlıklı haberde, ABD Başkanı Trump’ın İran’a yönelik askeri planlarından birinin, ülkenin petrol ihracatının büyük kısmının yapıldığı Hark Adası’nın kontrolünü ele geçirmek olduğu iddia edildi.
‘GERÇEK HEDEF ADANIN ELE GEÇİRİLMESİ’
ABD ve İsrail’in İran’a yönelik düzenledikleri operasyonlar sonucunda, “Operation Epic Fury” (Destansı Öfke Operasyonu) adı verilen stratejilerin asıl amacının, adayı güvence altına almak olduğu yönündeki yorumlar artmakta.
İRAN’IN BÜTÇESİNE ETKİSİ
Uzmanlar, Hark Adası’nın ele geçirilmesinin, İran’ın petrol gelirlerini ciddi şekilde azaltarak Tahran’ın güvenlik güçlerini ve devlet işleyişini desteklemesini zorlaştırabileceği yönünde görüş birliğine varıyor. Zira, petrol gelirleri İran’ın bütçesinin yaklaşık %40’ını oluşturuyor.
Beyaz Saray danışmanlarından Jarrod Agen, Fox Business’a verdiği röportajda, İran’ın geniş petrol rezervlerinin “Tahran’ın elinden alınması gerektiğini” ifade etti.
HARK ADASI’NIN KONUMU
Söz konusu ada, İran’ın Basra Körfezi’nden 25 kilometre kadar açıkta yer alıyor ve kireçtaşından oluşan çorak bir bölge. ABD’deki Manhattan’ın yarısından daha küçük olan bu ada, İran’ın ana petrol ihraç terminali olarak kritik bir öneme sahip. The Telegraph’a göre, İran’ın yurt dışına sattığı ham petrolün %94’ü burada süper tankerlerde yüklenerek, çoğunlukla Çin’e sevk edilmektedir.
HÜRMÜZ BOĞAZI’NDAKİ GÜNCEL DURUM
İran, saldırılara karşılık Hürmüz Boğazı’nı kapatarak, global enerji piyasalarında dalgalanmalara yol açtı. Bu stratejik boğaz, dünya genelinde petrol ve sıvılaştırılmış doğal gaz ticaretinin yaklaşık %20’sinin geçtiği bir güzergah.
Uzmanlar, Hark Adası’nın kontrol altına alınmasının, ABD’ye İran’a karşı uzun vadeli baskı uygulama fırsatı yaratabileceğini belirtiyor.
‘İRAN’IN PETROL AKIŞINI KESMEK İÇİN KİLİT NOKTA’
Kraliyet Birleşik Hizmetler Enstitüsü araştırmacılarından Petras Katinas, Hark Adası’nın kontrolünün, İran’ın petrol akışını kesme potansiyeline sahip olduğunu vurguladı. Bu durum, İran rejimi için hayati öneme sahip.
‘TERMINAL NOKTASINI KORUMAK’
Birçok İsrailli siyasetçi terminalin tamamının yok edilmesini istemesine rağmen, uzmanlar bu durumun uluslararası enerji piyasalarında büyük bir krize neden olabileceği konusunda uyarıyor. Terminalin kontrol altına alınması, Washington’a mevcut İran yönetimi ve muhtemel bir rejim değişikliği sonrasında önemli bir avantaj sağlayabilir.
STRATEJİK BİR ALTYAPI
1950’lerde Şah dönemi sırasında Amerikan petrol şirketi Aramco tarafından inşa edilen terminal, İran’ın enerji altyapısının temel taşlarından biri olarak kabul edilmektedir. Modern tankerlerin İran’ın güney kıyısındaki sığ alanlara yanaşamaması nedeniyle, petrol Hark Adası’na boru hatlarıyla taşınmakta ve burada yüklenmektedir.
Ada, 1980-1988 yılları arasındaki İran-Irak Savaşı sırasında Irak bombardımanlarıyla ciddi hasar görmüş, ancak daha sonra yeniden inşa edilmiştir.
HARK ADASI’NI KORUMA ÖNLEMLERİ
Askeri analistlere göre, Hark Adası’nın askeri savunması oldukça zayıf. Adada eski nesil yüzey-hava füzeleri ve kıyıda konuşlanmış anti-gemi füzeleri yer almakta. ABD yetkilileri, İran donanmasının büyük oranda zayıflatıldığını ve operasyon başlayana kadar en az 30 geminin imha edildiğini belirtmektedir.
Siyasi risk danışmanı Ian Bremmer, adanın küçük ve izole yapısının ABD için bir avantaj sağladığını, Amerikan destroyerlerinin açık denizde etkili bir savunma hattı oluşturabileceğini dile getirdi.
ÇİN’İN STRATEJİK DURUMU
İngiliz basınında yer alan haberlere göre, uzmanlar Hark Adası’nın kontrolünün Çin için ciddi stratejik sonuçlara yol açabileceğini belirtiyor. Zira, Çin, uluslararası yaptırımlara rağmen İran petrolünün %80’inden fazlasını satın alıyor.
‘BİR STRATEJİK FELAKET’
Kudüs İbrani Üniversitesi’nden uluslararası siyaset uzmanı Guy Laron, ABD’nin Basra Körfezi’ndeki enerji akışını kontrol etmesinin Pekin için bir “stratejik felaket” olabileceğini ifade etti. Uzmanlar, bu tür bir operasyonun kısa vadede enerji piyasalarında ciddi dengesizlikler yaratmasının beklendiğini vurgularken, analistler ayrıca ABD’nin İran’da doğrudan bir rejim değişikliği yerine Hark Adası’nı ele geçirmenin daha dar ama etkili bir strateji olabileceğini öne sürüyorlar.
“`
